จากทุกเรื่องราวของใน session ก่อนๆ ล้วนมีตัวบุคคลเป็นตัวแปรสำคัญในการขับเคลื่อน ทำให้เรื่องทักษะของแต่ละบุคคลเป็นสิ่งที่น่าสนใจจะหยิบยกขึ้นมาพูดคุยกัน โดยเฉพาะเรื่อง soft skills ของนักบัญชีซึ่งต้องฉุกคิดถึงการปรับและเสริมทักษะอะไรบ้างเพื่อให้สามารถรองรับกับความท้าทายใหม่ๆ และใน session 4 นี้ จะได้เปิดมุมมองทั้งจากภาครัฐและภาคเอกชน ผ่าน use case ของกรมสรรพากร กลุ่มบริษัทเซ็นทรัลพัฒนา (CPN) และกลุ่มบริษัทไมเนอร์ (MINT)
เมื่อมองในระดับกลยุทธขององค์กรเรื่องบุคลากร กลุ่มบริษัท CPN มองว่า soft skills เป็นทักษะที่สำคัญไม่แพ้ technical skills และนักบัญชีเองก็มีศักยภาพที่จะพัฒนาทักษะเพื่อก้าวไปเป็นผู้บริหารได้ หากเสริมทักษะเกี่ยวกับการบริหารจัดการ เช่น การดูแลบุคลากร ภาวะผู้นำ การสื่อสาร การบริหารกลุ่มผู้มีส่วนได้เสีย การบริหารผู้บังคับบัญชา กรรมการ ตลอดจนเพื่อนร่วมงาน ฯลฯ เพราะหากเป็นคนเก่งที่มีความรู้ แต่ไม่สามารถทำงานเป็นทีมหรือทำงานร่วมกับผู้อื่น ก็จะไม่มีประโยชน์ ทางกลุ่มบริษัท MINT ให้ข้อคิดถึงจุดเริ่มต้นสำคัญ 2 เรื่อง คือ วัฒนธรรมองค์กร และ mindset ที่ผ่านมากลุ่มบริษัท MINT เชื่อว่าทุกคนมีศักยภาพมากกว่าที่ตัวเองคิด เรียกว่า drive culture ซึ่งมีส่วนสำคัญในการผลักดันให้เกิดการปรับ mindset อย่างพนักงานบัญชีก็มีศักยภาพในการคิดวิเคราะห์เชิงกลยุทธ และสามารถพัฒนามุมมองแบบ beyond number ไปเป็นเพื่อนคู่คิดหรือ business partner กับ CEO ได้
ในระดับประเทศ มุมมองของกรมสรรพากรต่อนักบัญชีนั้นความคาดหวังให้ “เข้าใจธุรกิจลึกซึ้งและแม่นยำยิ่งขึ้น” ด้วยว่ากรมสรรพากรได้พัฒนาระบบการจัดเก็บภาษีใน theme digital first และ data culture ซึ่งมีการเชื่อมโยงข้อมูลจากทั้งส่วนราชการและภาคเอกชน รวมถึงใช้ AI มาช่วยทำให้สามารถวิเคราะห์ข้อมูลภาษีได้ดีขึ้น นักบัญชีจึงต้องตื่นตัวและเสริมความเข้าใจให้เท่าทันทั้งเรื่องความถูกต้องของข้อมูลและการเรียนรู้ระบบอิเล็กทรอนิกส์ ในส่วนเจ้าหน้าที่กรมสรรพากรเองก็ต้องเรียนรู้การใช้ระบบและโปรแกรมต่างๆ เช่นกัน ทั้งระบบการจัดเก็บภาษีและล่าสุดได้พัฒนา AI ที่ช่วยบริหารและจัด priority งาน ชื่อว่า assistant program อีกด้วย
หากจะยกตัวอย่าง use case การพัฒนา soft skills กลุ่มบริษัท CPN นั้นเริ่มจากการปรับ mindset ของ Top management ก่อน โดยผู้บริหารต้องทำให้เห็นเป็นตัวอย่าง อีกทั้งเปิดโอกาสให้พนักงานได้พบปะพูดคุยกับผู้บริหาร ได้รับทราบถึงทัศนคติและความคาดหวัง จนต่อยอดมาเป็น dream big project ที่เปิดโอกาสให้พนักงานได้เสนอแนวคิดที่สร้าง value added ให้กับองค์กร โดย Project นี้สร้างการตระหนักรู้และ mindset ที่อยากเปลี่ยนแปลงการทำงานให้ smart ขึ้นและได้เห็นแนวคิดของส่วนงานอื่นๆ อีกทั้งทำให้พนักงานได้ฝึกคิดและฝึกนำเสนอเป็นการพัฒนา soft skills ไปในตัว จนกลายเป็นวัฒนธรรมองค์กร ทางกลุ่ม MINT เสริมเรื่องความสำคัญของ communication skills จะต้องพัฒนาให้นักบัญชีสามารถสื่อสารตัวเลขออกมาเป็นเรื่องราวในเชิงกลยุทธแบบ storytelling ที่ stakeholder ทุกกลุ่มสามารถเข้าใจได้ อีกทั้งสื่อไปถึงผู้บริหารจนได้รับการยอมรับเสมือนเป็น personal consultant ของผู้บริหาร ซึ่งมุมมองจากกรมสรรพากรก็สอดคล้องกันที่ว่าหากนักบัญชีมีทักษะการสื่อสารที่ดีก็จะสามารถเป็นตัวกลางระหว่างกิจการและกรมสรรพากรที่มีคุณภาพ อีกทั้งได้ชี้ประเด็นถึงการปลูกผังเรื่องธรรมาภิบาล ทั้งสองสิ่งนี้จะส่งเสริมให้การจัดเก็บภาษีนั้น “ง่าย สะดวก เป็นปัจจุบันและเป็นธรรม” ตามเป้าหมายของกรมสรรพากร เพราะแม้ AI จะช่วยลด manipulative accounting แต่สำคัญที่สุดคนซึ่งเป็นผู้ใช้ระบบต้องมีจริยธรรมจึงจะบรรลุผลได้
เมื่อสื่อสารได้ดีแล้ว ต้องทำให้เห็นผลด้วย ซึ่งทุกองค์กรน่าจะเจอ challenge จากปัญหาคนต่างวัยมาทำงานร่วมกัน (generation gap) โดยกลุ่มบริษัท MINT มองว่า หากทุกคนเปิดใจรับความหลากหลายหรือ diversity แล้ว เรื่อง generation gap ถือเป็น opportunity เพราะคนแต่ละช่วงวัยมีจุดเด่นที่ต่างกันซึ่งส่งเสริมซึ่งกันและกัน อย่างคนรุ่นก่อนประสบการณ์สูงเสริมทัพด้วยคนรุ่นใหม่ที่เก่งเรื่องเทคโนโลยี ซึ่งแนวคิดนี้ได้สะท้อนอยู่ในการบริหารองค์กรของกลุ่มบริษัท CPN เช่นกัน โดย project ที่สร้าง impact ต่อองค์กรเกิดจากทีมงานที่มีคนทั้งสองรุ่น อีกทั้งกรมสรรพากรได้เล่าถึงการพัฒนาระบบของ outsource company ซึ่งทีมงานมีทั้งคนหนุ่มและคนสูงวัยเพื่อให้ระบบสามารถตอบโจทย์ประชาชนทุกกลุ่มได้ดีที่สุด
นอกจากมุมการบริหารภายในองค์กร หากมองถึงบทบาทขององค์กรใหญ่ต่อการสนับสนุนบริษัทขนาดเล็กที่อยู่ใน supply chain เพื่อการเติบโตไปพร้อมกันอย่างยั่งยืน ก็มี use case ที่น่าสนใจหลายเรื่อง ทั้งในแง่การเสริมทักษะของบุคลากรและการเสริมความแข็งแกร่งทางธุรกิจ อาทิ กลุ่มบริษัท MINT ได้พัฒนา application และ platform โดยเปิดให้คู่ค้าที่เป็นบริษัทขนาดเล็กนำไปใช้ได้ และกรณี project base activity ใช้นโยบาย outsource plug and play โดยว่าจ้างบริษัทขนาดเล็กมาเสริมแทนการจ้างพนักงานประจำซึ่งให้กลุ่มบริษัท MINT ควบคุมต้นทุนได้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น อีกทั้งเป็นการสนับสนุนบริษัทดังกล่าวได้เติบโตไปด้วยกัน ทางด้านกลุ่มบริษัท CPN ก็สร้างความร่วมมือในเครือข่าย supply chain ผ่านcustomer loyalty program ที่ชื่อว่า “The One” ด้วยการเชื่อมโยงข้อมูลของลูกค้าหรือผู้มาใช้บริการของบริษัทที่เช่าสถานที่ในศูนย์การค้าเพื่อผลักดันยอดขาย อีกทั้งได้ริเริ่มโครงการ LEAD เพื่อเสริมทักษะและความรู้ให้กับผู้ประกอบการรายย่อยในศูนย์การค้า โดยพัฒนาหลักสูตรอบรมแบบ pooling ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการบริหารบุคลากร การใช้เทคโนโลยี หรือการบริหารด้านการเงิน ผู้ประกอบการดังกล่าวสามารถลดภาระในการพัฒนาคนได้ เพราะมาอบรมร่วมกันและ share ค่าใช้จ่ายกัน
จากมุมมองข้างต้นจะเห็นว่าการปรับตัวของนักบัญชีสำหรับอนาคต นอกจากมั่นเสริมความรู้และ technical skills แล้ว ยังต้องเพิ่มเติม soft skills ต่างๆ ที่จำเป็น อีกทั้งควรเข้าใจในธุรกิจแบบลึกซึ้ง เพื่อใช้ต่อยอดในการพัฒนาศักยภาพของตัวเองในการคิดวิเคราะห์เชิงกลยุทธ ตลอดจนมุมมองแบบ beyond number เสมือนเป็น personal consultant ของผู้บริหาร อันส่งผลให้เกิด value added ต่อองค์กรในที่สุด
